Jak naprawić problem z wentylatorem CPU

admin01 mins

Problem z wentylatorem CPU może prowadzić do przegrzewania się procesora, a w skrajnych przypadkach do trwałego uszkodzenia podzespołów. Z poniższego przewodnika dowiesz się, jak krok po kroku zdiagnozować usterkę, przygotować się do naprawy oraz przywrócić pełną sprawność układowi chłodzenia.

Diagnoza usterki

Pierwszy krok to określenie przyczyny problemu. Układ chłodzenia składa się z kilku elementów, z których każdy może ulec awarii:

  • wentylator – element mechaniczny, odpowiedzialny za przepływ powietrza.
    • radiator – odprowadza ciepło z procesora.
  • termopasta – przewodzi ciepło między procesorem a radiatorem.
  • sensor temperatury – monitoruje temperaturę CPU.

Aby precyzyjnie zlokalizować problem, wykonaj następujące czynności:

  • Uruchom komputer i wejdź do menu BIOS/UEFI. Sprawdź aktualne odczyty temperatur i prędkość obrotową wentylatora.
  • Skorzystaj z programów monitoringowych (np. HWMonitor, SpeedFan) w systemie operacyjnym.
  • Posłuchaj, czy wentylator generuje nietypowy hałas lub pracuje z przerwami.
  • Sprawdź, czy w obudowie nie gromadzi się nadmierna ilość kurzu.
  • Oceń stan kabla zasilającego wentylator i złącza na płycie głównej.

Przygotowanie narzędzi i materiałów

Zanim przystąpisz do rozkręcania, zgromadź niezbędne narzędzia i akcesoria:

  • śrubokręt krzyżakowy i płaski w różnych rozmiarach.
  • pędzelek lub sprężone powietrze do usuwania kurzu.
  • środek kontaktowy do styków elektronicznych (opcjonalnie).
  • nowa tubka termopasty lub podkładka termiczna.
  • nowy wentylator kompatybilny z obudową i gniazdem zasilania.
  • mata antystatyczna lub opaska na nadgarstek, aby uniknąć wyładowań elektrostatycznych.

Zabezpieczenie stanowiska to podstawa: pracuj na płaskiej, wolnej od kurzu powierzchni, odłącz komputer od prądu i wyjmij baterię CMOS dla bezpieczeństwa.

Demontaż i czyszczenie układu chłodzenia

Po odłączeniu zasilania i zdjęciu bocznej ścianki obudowy możesz przystąpić do demontażu. Postępuj ostrożnie:

  1. Odłącz kabel zasilający wentylator od płyty głównej lub kontrolera.
  2. Odkręć śruby mocujące radiator i wentylator do podstawki procesora.
  3. Delikatnie wyjmij cały moduł chłodzenia, aby nie uszkodzić lameli radiatora.
  4. Za pomocą sprężonego powietrza lub pędzelka oczyść dokładnie wentylator i radiator z nagromadzonego kurzu.
  5. Usuń starą termopastę z powierzchni procesora oraz podstawy radiatora, używając alkoholu izopropylowego.

Warto również ocenić stan łożysk wentylatora. Jeśli obraca się z oporem lub wydaje metaliczny dźwięk, to znak, że wymiana jest nieunikniona.

Wymiana lub naprawa wentylatora

Jeżeli wentylator jest uszkodzony mechanicznie lub wewnętrznie, najlepiej zastąpić go nowym modelem. Przy wyborze zwróć uwagę na:

  • Rozmiar (najczęściej 92 mm, 120 mm lub 140 mm).
  • Rodzaj łożyska (silikonowe, kulkowe lub rękawowe).
  • Prędkość obrotową podawaną w obrotach na minutę (RPM).
  • Poziom hałasu wyrażany w dBA.
  • Złącze zasilające (3-pin lub 4-pin PWM).

Jeżeli usterka leży w nieczynnym kablu lub złym połączeniu, spróbuj delikatnie oczyścić styki za pomocą środka kontaktowego. W przypadku uszkodzenia mechanicznego łożyska jedynym wyjściem jest zakup nowego wentylatora.

Montaż i aplikacja nowej termopasty

Po zdemontowaniu starego układu i ewentualnej wymianie wentylatora przystąp do ponownego montażu:

  1. Nałóż niewielką ilość termopasty (wielkości ziarnka grochu) na środek procesora.
  2. Umieść radiator na swoim miejscu, a następnie dokręć śruby krzyżowo, aby równomiernie rozprowadzić pastę.
  3. Podłącz wentylator do odpowiedniego gniazda na płycie głównej (CPU_FAN).
  4. Przykręć radiator i wentylator do obudowy lub podstawki.

Dokręcanie elementów powinno być pewne, ale nie nadmiernie mocne. Zbyt szczelne przykręcenie może wygiąć płytę główną lub uszkodzić gniazdo procesora.

Testowanie po naprawie

Po złożeniu komputera i przywróceniu wszystkich połączeń przejdź do próby uruchomienia:

  • Sprawdź, czy wentylator CPU zaczyna się kręcić zaraz po włączeniu zasilania.
  • Wejdź do BIOS/UEFI i zweryfikuj odczyty temperatury oraz prędkość obrotową wentylatora.
  • Uruchom system operacyjny i monitoruj działanie układu chłodzenia w stresie (np. podczas testów obciążeniowych).
  • Obserwuj, czy hałas jest uspokojony, a temperatura CPU utrzymuje się na akceptowalnym poziomie.

Jeżeli wszystko działa poprawnie, zadanie uznaj za zakończone. W przeciwnym wypadku powtórz czynności diagnostyczne i skontroluj stan pozostałych komponentów, takich jak zasilacz czy kontroler wentylatorów.

Powiązane treści